Cuối năm là giai đoạn nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu để đáp ứng nhu cầu nhập hàng, bổ sung tồn kho và hoàn thành các đơn hàng quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh việc đảm bảo tiến độ giao hàng, doanh nghiệp cũng cần đặc biệt chú ý đến những thay đổi trong chính sách thương mại và hoạt động kiểm soát xuất xứ tại các thị trường nhập khẩu.
Đáng chú ý, trong tháng 10/2026, Bộ Công Thương và Cục Hải quan đã ban hành hai công văn liên quan đến việc cập nhật danh sách các sản phẩm xuất khẩu có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.
Đây là thông tin doanh nghiệp cần chủ động rà soát, đặc biệt đối với những mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng nhanh hoặc đang chiếm tỷ trọng đáng kể tại thị trường nhập khẩu.
Đây là thông tin doanh nghiệp cần chủ động rà soát, đặc biệt đối với những mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng nhanh hoặc đang chiếm tỷ trọng đáng kể tại thị trường nhập khẩu.
1. Hai công văn mới về cảnh báo rủi ro xuất khẩu được ban hành trong tháng 10/2026
Cụ thể, hai văn bản được ban hành gồm:
Ngày 22/10/2026: Bộ Công Thương ban hành Công văn số 8744/BCT-PVTM về việc cập nhật danh sách cảnh báo các sản phẩm có rủi ro bị điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.
Ngày 27/10/2026: Cục Hải quan ban hành Công văn số 23535/CHQ-GSQL, chuyển danh sách cảnh báo của Bộ Công Thương đến các Chi cục Hải quan khu vực để căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao và triển khai thực hiện.
Theo nội dung công văn, danh sách cảnh báo được cập nhật nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước, chủ động phòng ngừa các hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, việc cập nhật danh sách này là cơ sở quan trọng để rà soát hoạt động sản xuất, nguồn nguyên liệu, hồ sơ xuất xứ và thị trường tiêu thụ trước khi thực hiện các lô hàng tiếp theo.
2. 8 nhóm hàng xuất khẩu Việt Nam nằm trong danh sách cảnh báo
Theo phụ lục kèm Công văn số 8744/BCT-PVTM, danh sách cập nhật bao gồm 8 nhóm hàng xuất khẩu có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.
Các nhóm hàng cụ thể gồm:
– Gỗ và sản phẩm gỗ: Ghế bọc đệm có khung bằng gỗ, đồ nội thất phòng ngủ, ván ép gỗ cứng, thanh nẹp gỗ và sản phẩm gia công gỗ.
– Thép và sản phẩm thép: Thép cuộn, thép tấm cán nóng, cáp thép dự ứng lực, thép mạ hợp kim nhôm-kẽm, vỏ bình ga, thép cọc cừ và một số sản phẩm thép gia công khác.
– Các sản phẩm kim loại khác: Nhôm thanh định hình, ống đồng và ferô silic mangan.
– Vật liệu: Kính cường lực dùng cho thiết bị gia dụng, kính nổi trong suốt, thủy tinh nghiền và gạch ốp lát.
– Sản phẩm công nghiệp chế tạo: Lốp xe, máy giặt gia dụng cỡ lớn, xe đạp điện, phương tiện di chuyển cá nhân tốc độ thấp, bút chì và khung gầm xe công-ten-nơ.
– Hóa chất, nhựa và sản phẩm nhựa: Hạt nhựa PET, Theophylline, caffeine và màng nhựa lót bê tông.
– Xơ, sợi và hàng dệt: Xơ polyester tổng hợp dạng ngắn, sợi filament polyester dún và sợi filament tổng hợp.
– Các mặt hàng khác: Khung nhôm dùng cho tấm pin và mô-đun năng lượng mặt trời, nến, bìa hồ sơ bằng giấy, dứa ngâm nước đường và một số sản phẩm khác.
Lưu ý: Danh sách không chỉ đề cập đến tên sản phẩm mà còn phân loại theo thị trường xuất khẩu, mã HS, kim ngạch xuất khẩu và tình hình áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại tại các nước liên quan.
Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra tên hàng hóa mà cần đối chiếu thêm mã HS và thị trường xuất khẩu để xác định chính xác sản phẩm của mình có thuộc diện cảnh báo hay không.
3. Những mặt hàng có mức tăng trưởng xuất khẩu đáng chú ý trong 7 tháng đầu năm 2026
Một trong những điểm đáng quan tâm trong danh sách cập nhật là mức tăng trưởng xuất khẩu của một số mặt hàng Việt Nam tại các thị trường quốc tế.
Theo số liệu trong phụ lục, trong 7 tháng đầu năm 2026, một số mặt hàng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể so với cùng kỳ năm 2025:
| Mặt hàng | Thị trường xuất khẩu | Mức tăng trưởng | Kim ngạch xuất khẩu |
|---|---|---|---|
| Hạt nhựa PET | Canada | 2.610,4% | 6,04 triệu USD |
| Ván ép gỗ cứng | EU | 710,7% | 129,85 triệu USD |
| Nến và sản phẩm tương tự | EU | 421,3% | 106,64 triệu USD |
| Kính cường lực dùng cho thiết bị gia dụng | Ấn Độ | 861,7% | 130,30 triệu USD |
Những con số này cho thấy một số sản phẩm Việt Nam đang mở rộng nhanh tại các thị trường nhập khẩu. Tuy nhiên, mức tăng trưởng cao cũng có thể khiến hàng hóa thu hút sự chú ý của cơ quan chức năng và ngành sản xuất tại nước nhập khẩu, đặc biệt khi sản phẩm có thị phần đáng kể hoặc liên quan đến những mặt hàng đang chịu biện pháp phòng vệ thương mại từ các quốc gia khác.
Chẳng hạn:
– Hạt nhựa PET xuất khẩu sang Canada: Kim ngạch đạt khoảng 6,04 triệu USD, tăng 2.610,4% so với cùng kỳ. Đây là mặt hàng có tốc độ tăng trưởng nổi bật trong danh sách cảnh báo.
– Ván ép gỗ cứng xuất khẩu sang EU: Kim ngạch đạt gần 129,85 triệu USD, tăng 710,7%. Việt Nam chiếm 26,7% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này của EU.
– Nến và sản phẩm tương tự xuất khẩu sang EU: Kim ngạch đạt khoảng 106,64 triệu USD, tăng 421,3%. Tỷ trọng hàng Việt Nam chiếm 51,7% tổng kim ngạch nhập khẩu của thị trường này.
– Kính cường lực dùng cho thiết bị gia dụng xuất khẩu sang Ấn Độ: Kim ngạch đạt khoảng 130,30 triệu USD, tăng 861,7% và chiếm 11,3% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng tương ứng của Ấn Độ.
Cần nhấn mạnh rằng, việc một sản phẩm xuất hiện trong danh sách cảnh báo không đồng nghĩa doanh nghiệp đã vi phạm quy định hoặc chắc chắn sẽ bị điều tra. Đây là thông tin để nhận diện sớm những mặt hàng có nguy cơ phát sinh rủi ro, từ đó chủ động kiểm soát hoạt động xuất khẩu.
4. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi xuất khẩu hàng hóa trong dịp cuối năm 2026?
Trong giai đoạn cuối năm, khi số lượng đơn hàng và nhu cầu vận chuyển quốc tế có xu hướng tăng, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ hồ sơ và quy trình xuất khẩu ngay từ khâu chuẩn bị hàng hóa.
Đặc biệt, với những mặt hàng thuộc danh sách cảnh báo, doanh nghiệp nên lưu ý 4 vấn đề sau:
1. Kiểm tra mặt hàng, mã HS và thị trường xuất khẩu
Đối chiếu sản phẩm thực tế với danh sách cảnh báo, đặc biệt là mã HS và quốc gia nhập khẩu được đề cập trong phụ lục. Không nên chỉ dựa vào tên thương mại của sản phẩm để xác định mức độ rủi ro.
2. Rà soát nguồn gốc nguyên liệu và quy tắc xuất xứ
Kiểm tra nguồn cung nguyên liệu, bán thành phẩm và các công đoạn sản xuất tại Việt Nam. Đặc biệt lưu ý trường hợp sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ những quốc gia đang bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với sản phẩm tương tự.
Doanh nghiệp cần bảo đảm hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ tương ứng và có đủ căn cứ chứng minh nguồn gốc thực tế.
3. Chuẩn bị đầy đủ chứng từ sản xuất và xuất khẩu
Các hồ sơ cần được lưu trữ có hệ thống, bao gồm:
– Hợp đồng và hóa đơn mua nguyên liệu đầu vào.
– Chứng từ nhập khẩu nguyên liệu, bán thành phẩm.
– Hồ sơ sản xuất, gia công và định mức nguyên vật liệu.
– Chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ và hồ sơ C/O (nếu có).
– Hợp đồng xuất khẩu, hóa đơn thương mại và chứng từ vận chuyển.
Việc lưu trữ đầy đủ hồ sơ giúp doanh nghiệp có cơ sở giải trình khi phát sinh yêu cầu xác minh xuất xứ hoặc điều tra phòng vệ thương mại.
4. Chủ động cập nhật chính sách nhập khẩu tại thị trường đích
Các biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại có thể được áp dụng hoặc điều chỉnh tùy theo từng mặt hàng và quốc gia.
Doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi thông tin từ cơ quan chức năng, đối chiếu các quy định tại thị trường nhập khẩu và tham khảo ý kiến đơn vị chuyên môn khi cần thiết.
5. Danh sách cảnh báo không đồng nghĩa với việc hàng hóa bị cấm xuất khẩu
Một điểm doanh nghiệp cần phân biệt rõ là danh sách cảnh báo của Bộ Công Thương mang tính chất theo dõi và nhận diện sớm rủi ro.
Việc sản phẩm xuất hiện trong danh sách không có nghĩa hàng hóa đã vi phạm quy định về xuất xứ, bị cấm xuất khẩu hoặc tự động phải chịu thuế phòng vệ thương mại.
Tuy nhiên, nếu không kiểm soát tốt nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất và hồ sơ chứng minh xuất xứ, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi cơ quan chức năng tại thị trường nhập khẩu tiến hành kiểm tra hoặc yêu cầu xác minh.
Vì vậy, thay vì chờ đến khi phát sinh vụ việc mới rà soát chứng từ, doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra ngay từ khâu chuẩn bị đơn hàng, đặc biệt đối với những thị trường và mặt hàng nằm trong danh sách cảnh báo.
Để thuận tiện cho việc đối chiếu và kiểm tra thông tin, Gửi Hàng Quốc Tế đính kèm các văn bản liên quan:
– Công văn số 8744/BCT-PVTM ngày 22/10/2026: Cập nhật danh sách cảnh báo các sản phẩm có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.
Công văn số 8744/BCT-PVTM – Bộ Công Thương
– Công văn số 23535/CHQ-GSQL ngày 27/10/2026: Thông báo của Cục Hải quan về việc triển khai danh sách cảnh báo đến các Chi cục Hải quan khu vực.
Công văn số 23535/CHQ-GSQL – Cục Hải quan
– Phụ lục danh sách mặt hàng chi tiết: Cung cấp thông tin về sản phẩm, thị trường xuất khẩu, mã HS, kim ngạch xuất khẩu, tỷ trọng và tình hình áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại liên quan.
Kết luận
Trong giai đoạn cao điểm xuất khẩu cuối năm 2026, việc bảo đảm tiến độ giao hàng cần đi đôi với kiểm soát hồ sơ, nguồn gốc hàng hóa và tuân thủ quy định tại thị trường nhập khẩu.
Đặc biệt, với 8 nhóm hàng nằm trong danh sách cảnh báo của Bộ Công Thương, doanh nghiệp nên chủ động rà soát mã HS, quy tắc xuất xứ và chứng từ liên quan trước khi triển khai các lô hàng quốc tế.
Gửi Hàng Quốc Tế đồng hành cùng doanh nghiệp trong hoạt động vận chuyển hàng hóa quốc tế, hỗ trợ tư vấn giải pháp vận chuyển phù hợp với từng thị trường và nhu cầu xuất khẩu.
Liên hệ Gửi Hàng Quốc Tế để được tư vấn về dịch vụ vận chuyển và chuẩn bị kế hoạch gửi hàng phù hợp.
Để lại bình luận